[:ru] Цель проекта – исследования в контексте педагогического изучения формирования функциональной естественнонаучной грамотности школьников в соответствии исследованиям PISA: определение методологических принципов, теоретическое обоснование и экспериментальная проверка. При планировании государственных заказов в системе образования использовать результаты исследований и экспериментальных проверок по формированию функциональной естественнонаучной грамотности школьников.
В целях обмена зарубежным опытом, в соответствии с исследовательской задачей, исполнители проекта выступили на международном семинаре «Metodologiczne podstawy kcztaltowania funkcgonalnej znajomoscki nauk przyrodniczysh studentow zgodnie z badaniami PISA» в Поморской академии в Слупске (Польша). Кандидат педагогических наук, и.о. профессора Карбаева Ш.Ш., к.п.н, доцент Жумагулова К.А. и старший преподаватель, выступили с докладом и обменялась мнениями с польскими коллегами в форме вопросов и ответов.
https://www.instagram.com/p/CxckboILY2Q/?igshid=MzRlODBiNWFlZA==.
Проведен сравнительный анализ заданий в казахстанских учебниках по естественнонаучным предметам с уровневыми заданиями исследований PISA. В результате опубликована исполнителями проекта доктором педагогических наук профессором Д.М.Казакбаевой и кандидатом педагогических наук, и.о. профессора Ш.Ш.Карбаевой статья под названием «Методические основы развития естественно-научной грамотности» на английском языке в «Вестнике Карагандинского университета», серия «Педагогика» (№ 1(109)/2023-Педагогика УРИ:https://rep.ksu.kz//handle/data/15974. 2023-03-30).
В статье рассматривается одна из составляющих реализации национальных образовательных задач, методологических принципов развития научной грамотности, развития знаний и умений учащихся в современной школе и их воспитания как творческой личности, реагирующей на требования информационного общества, исходя из основного направления и идеи исследования проблем составления задач практического направления с учетом задач PISA и других международных исследований.
А также к.п.н., и.о. профессором Ш.Ш.Карбаева, д.п.н.., профессором Д.М.Казакбаевой, PhD, ст.преподавателем Ж.М.Битибаевой, магистром, преподавателем Е.Т.Хоргаспай опубликована научная статья «Практико-ориентированные задачи в формировании и оценке естественнонаучной грамотности» на русском языке в материалах Международной конференции (Academics and Science Reviews Materials (22-23 июня 2023 г.) Хельсинки, Финляндия.https://ojs.publisher.agency/index.php/ASCRM/issue/view/36).
В статье основным ресурсом повышения естественнонаучной грамотности студентов является методы обучения и их выполнение задач в жизненных ситуациях, основанные на практико-ориентированных задачах.
Задания, соответствующие каждому уровню, были выбраны из числа задач, связанных с научной грамотностью в исследованиях PISA. Задания и вопросы, представленные в каждом учебнике, дополнены заданиями, соответствующими более высокому уровню обучения PISA. В конце октября будет опубликовано пособие по составлению задач высокого уровня по естественнонаучным предметам.
По результатам данного анализа к публикации были представлены 2 научные статьи:
1.Мониторинг качества образовательного процесса на соответствие требованиям PISA структура, технологические карты, результаты» (авторы: Майматаева А.Д., Мукатаева Ж.С., Битибаева Ж.М. Галымова Н.Г.) Статья прошла рецензирование и принята в журнал, включенный в список Комитета по обеспечению качества в науке и высшем образовании Министерства науки и высшего образования Республики Казахстан (Журнал Абылай хана КазХК и АТУ Хабарчиси, серия «Педагогические науки»)
- «Технология формирования естественнонаучной функциональной грамотности обучающихся в контексте исследования PISA» (авторы: Майматаева А.Д., Казакбаева Д.М., Карбаева Ш.Ш., Жумагулова К.А., Битибаева Ж.М.) Статья по теме принята в журнал «Образование перцентиль-63», которая прошла рецензирование и внесена в базу данных Scopus.
[:kk]Жобаның мақсаты — PISA зерттеулеріне сәйкес мектеп оқушыларының функционалдық жаратылыстану-ғылыми сауаттылығын қалыптастыруды педагогикалық тұрғыда зерделеу: әдіснамалық қағидаттарын анықтау, теориялық негіздеу және эксперименттік тексеру. Мектеп оқушыларының функционалдық жаратылыстану-ғылыми сауаттылығын қалыптастыру бойынша жүргізілетін зерттеу жұмыстары мен эксперименттік тексеру қорытындысын білім беру жүйесіндегі мемлекеттік тапсырыстарды жоспарлауда пайдалану.
Шетелдік тәжірибемен алмасу мақсатында, зерттеу міндетіне сәйкес жоба бойынша Слупск қаласындағы (Польша) Поморск академиясында «Metodologiczne podstawy kcztaltowania funkcgonalnej znajomoscki nauk przyrodniczysh studentow zgodnie z badaniami PISA» атты халықаралық семинарда жоба орындаушылары профессор м.а. Карбаева Ш.Ш., доцент Жумагулова К.А., PhD аға оқытушы баяндама жасап, польшалық әріптестермен сұрақ-жауап түрінде пікір алмасты https://www.instagram.com/p/CxckboILY2Q/?igshid=MzRlODBiNWFlZA== .
Жаратылыстану-ғылыми пәндер бойынша қазақстандық оқулықтардағы тапсырмаларға PISA зерттеулерінің деңгейлік тапсырмаларымен салыстырмалы талдау жасалады. Соның нәтижесінде жоба орындаушылары педагогика ғылымдарының докторы профессор Д.М.Қазақбаева және педагогика ғылымдарының кандидаты, профессор м.а. Ш.Ш.Карбаеваның «Жаратылыстану-ғылыми сауаттылықты дамытудың әдіснамалық қағидаттары» атты ғылыми мақаласы ағылшын тілінде Қарағанды Университетінің Хабаршысы, Педагогика сериясында жарияланды (№1(109)/2023-Педагогика URI: https://rep.ksu.kz//handle/data/15974. 2023-03-30).
Мақалада ұлттық білім беру мәселелерін жүзеге асырудың құрамдас бөліктерінің бірі жаратылыс-ғылыми сауаттылықты дамытудың әдіснамалық қағидаттары анықталып, заманауи мектепте білім алушылардың білімі мен дағдыларын дамыту және оларды ақпараттық қоғамның сұранысына жауап беретін шығармашыл, креативті тұлға ретінде тәрбиелеу зерттеудің негізгі бағыты мен идеясы негізінде PISA және басқа да халықаралық зерттеулер тапсырмаларын ескере отырып практикалық бағыттағы тапсырмаларды құрастыру мәселелелері қарастырылған.
Сонымен қатар п.ғ.к., профессор м.а. Ш.Ш.Карбаева, п.ғ.д., профессор Д.М.Қазақбаева, PhD, аға оқытушы Ж.М.Битибаева, магистр, оқытушы Е.Т.Хорғаспайдың «Жаратылыстану-ғылыми сауаттылықты қалыптастыру мен бағалаудағы практикаға-бағдарланған тапсырмалар» атты ғылыми мақаласы орыс тілінде Халықаралық конференция материалында жарияланды (Academics and Science Reviews Materials (June22-23, 2023) Helsinki, Finland. https://ojs.publisher.agency/index.php/ASCRM/issue/view/36).
Мақалада оқушылардың жаратылыстану-ғылыми сауаттылығын арттырудың негізгі ресурсы практикаға-бағдарланған тапсырмалар негізінде пәндік тапсырмаларды орындауда өмірлік жағдаяттағы тапсырмаларды орындауға үйрету тәсілдері қарастырылған.
PISA зерттеулеріндегі жаратылыстану-ғылыми сауаттылыққа қатысты тапсырмалардың ішінен әр деңгейге сәйкес келетін тапсырмалар іріктеліп алынды. Әр оқулықта берілген тапсырмалар мен сұрақтар PISA зерттеулерінің жоғары деңгейіне сәйкес келетін тапсырмалармен толықтырылды. Жаратылыстану-ғылыми пәндер бойынша күрделілігі жоғары деңгейлік тапсырмалар құрастыруда қазан айының соңында нұсқаулық жарыққа шығады.
Осы талдау нәтижелері бойынша 2 ғылыми мақала баспаға ұсынылды:
- Monitoring the quality of the educational process against the requirements of the pisa international studies: structure, technology maps, results» (авторлары: Майматаева А.Д., Мукатаева Ж.С., Битибаева Ж.М. Галымова Н.Г.) тақырыбындағы мақала рецензиядан өтіп Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитетінің тізіміне енген журналға қабылданды («Абылай хан атындағы ҚазХҚжәнеӘТУ Хабаршысы» журналы, «Педагогика ғылымдары» сериясы)
- «Technology of formation of natural science functional literacy of students in the context of PISA studies» (авторлары: Майматаева А.Д., Казакбаева Д.М., Карбаева Ш.Ш., Жумагулова К.А., Битибаева Ж.М.) тақырыбындағы мақала рецензиядан өтіп Scopus базасына енген Education процентил -63 журналға қабылданды
[:]