[:ru] Период реализации проекта: 2023 — 2025

Актуальность проекта: Модернизация педагогического образования является механизмом ориентированным на самостоятельный уровень вхождения казахстанского общества в мировое пространство, а также мы можем рассматривать инклюзивное образование как мировой бренд, обеспечивающий высокий статуса педагога, создание благоприятной и безопасной образовательной среды с учетом разнообразия специальных образовательных потребностей и личностных возможностей каждого учашегося, доступность качественного образования для всех.

Возможность получения качественного образования для всех, независимо от их особенностей и возможностей, ограничений здоровья утвержден пунктом 1, статьи 3 Закона «Об образовании» Республики Казахстан. В подпункте 21-7 статьи 1 настоящего Закона образование определяется как процесс, обеспечивающий равный доступ к образованию для всех обучающихся с учетом особых образовательных потребностей и индивидуальных возможностей. В условиях инклюзивного образования особое внимание следует уделить подготовке педагогов, обеспечивающих качественное образование с учетом особенностей детей с особыми образовательными потребностями. На современном этапе развития педагогической теории и практики с учетом разнообразия и особых потребностей обучающихся актуален вопрос формирования инклюзивной компетентности будущих педагогов для широкой социализации в обществе.

Данный проект направлен на решение одной из социально-педагогических задач, использование технологии универсального дизайна (UDL) для формирования инклюзивной компетентности будущих педагогов, на удовлетворение основных требований к подготовке будущих педагогов, будущий педагог освоивший технологию UDL может быть решающим фактором при решении основной задачи общеобразовательного учреждения создание соответствующей и комфортной образовательной среды, учитывающей особенности каждого ребенка,. UDL как инновационная методика обеспечивает инклюзивную компетентность будущего педагога, что в свою очередь влияет на эффективность качественной подготовки специалистов системы высшего образования.

Цель проекта: разработка научных и методических основ формирования инклюзивных компетенций будущих педагогов через технологии универсального дизайна образования (UDL) и изучить его эффективность с целью обеспечения доступа к качественному образованию каждого с учетом многообразия обучающихся.

Задачи проекта:

1. Теоретико-методическое обоснование формирования инклюзивной компетентности будущих педагогов через технологии универсального дизайна образования (UDL);
2. Определить теоретические основы исследования, определить понятия «инклюзивная компетентность», «технология универсального дизайна обучения (UDL)», «формирование инклюзивной компетентности будущих педагогов».
3. Изучение передового мирового опыта эффективного использования технологии универсального дизайна обучения (UDL) в подготовке будущих педагогов.
4. Разработка структурно-содержательной модели формирования инклюзивной компетентности будущих педагогов через использование технологии универсального дизайна образования (UDL).
5. Разработать элективный курс универсальный дизайн обучения (UDL) апробировать и проверить эффективность.
6. Диагностика уровня инклюзивной компетентности будущих педагогов (констатирующий эксперимент).
7. Формирование инклюзивной компетентности будущих педагогов и контроль качественных изменений.
8. По результатам исследования разработка учебного пособия технология универсального обучения (UDL).
9. Обсуждение и публикация результатов исследований в отечественных и зарубежных научных кругах.

Состав исследовательской группы:

1) Умирбекова Акерке Нурланбековна — PhD, и.о ассоциированный профессор, руководитель проекта —  ORCID https://orcid.org/0000-0001-7964-7322  Scopus ID 57222128429

2) Бутабаева Лаура Аскаровна — PhD, ассоциированный профессор, главный научный сотрудник, ORCID  https://orcid.org/0000-0002-3758-8624  Scopus ID 57935087300

3) Уайдуллақызы Эльмира — PhD, ассоциированный профессор, главный научный сотрудник, ORCID  https://orcid.org/0000-0002-5613-4871 Scopus ID 57349535200

4) Шалабаева Лаура Исмаилбековна — PhD, ассоциированный профессор, главный научный сотрудник, ORCID  https://orcid.org/0000-0003-2231-7888  Scopus ID 57190161451

Результаты // Ожидаемые результаты (зависит от периода реализации проекта)

1. Подготовка теоретико-методического обоснования формирования инклюзивной компетентности будущих педагогов через технологии универсального дизайна обучения (UDL);
2. Не менее 2 статьей в рекомендованных журналах КОКСОН или в зарубежных рецензируемых журналах.
3. Подготовка модели формирования инклюзивной компетентности будущих педагогов через использования технологии универсального дизайна обучения (UDL);
4. Подготовка элективного курса технологии универсального дизайна обучения (UDL);
5. Результаты научных исследований в соответствии с требованиями конкурсной документации: В рецензируемом научном издании в базе Web of Science, индексируемый по Social Science Citation Index или Arts and Humanities Citation Index и (или) в базе Scopus CiteScore публикация 1 научной статьине менее 35 (тридцати пяти) процентиль;
6. Подготовка учебного пособия технологии универсального дизайна обучения (UDL).

Результаты, полученные в 2023 году:

— Определены теоретико-методологические основы формирования инклюзивной компетентности будущих учителей с использованием технологии универсального проектирования образования (UDL). В ходе него были определены и уточнены понятия «инклюзивная компетентность», «универсальная проектная технология образования (UDL)», «формирование инклюзивной компетентности будущих учителей». Проведено исследование лучших мировых практик эффективного использования технологии универсального проектирования образования (UDL) в подготовке будущих учителей. С способами эффективного использования технологии Universal Design of Learning (UDL), которая необходима, получен сертификат онлайн-курса на платформе CAST для освоения мирового опыта.

— 1 статья опубликована журнале рекомендованных ККСОН МОН РК, 1 статья опубликована в отечественном журнале.

Результаты, полученные в 2024 году:

— В статье опубликован результат разработки структурно-содержательной модели формирования инклюзивной компетентности будущих учителей с использованием технологии универсального проектирования образования (UDL).

— 1 статья опубликована журнале рекомендованных ККСОН МОН РК, 3 статьи опубликованы на международных научных конференциях.[:en] Period of project implementation: 2023 — 2025

Project relevance: The modernization of pedagogical education is a mechanism focused on Kazakhstani society’s independent level of entry into the world space, and we can also consider inclusive education as a global brand ensuring a teacher’s high status, creation of a favorable and safe educational environment, taking into account diversity of special educational needs and personal capabilities of each student, access to quality education for all.

The possibility of obtaining a quality education for all, regardless of their characteristics and capabilities, health limitations is approved by paragraph 1, article 3 of the Law «On Education» of the Republic of Kazakhstan. In subparagraph 21-7 of this Law’s Article 1 education is defined as a process ensuring equal access to education for all students, taking into account special educational needs and individual opportunities. In the context of inclusive education, special attention should be paid to teacher training programs providing quality education, taking into account characteristics of children with special educational needs. At the present stage of development of pedagogical theory and practice, taking into account diversity and special needs of students, the issue of developing the inclusive competence of future teachers for broad socialization in society is of particular importance.

This project is aimed at solving one of the socio-pedagogical problems, such as the use of universal design technology (UDL) to develop the inclusive competence of future teachers in meeting basic requirements for the training of future teachers, a future teacher who has mastered UDL technology can be a decisive factor in solving the main task of a general education institution creation of an appropriate and comfortable educational environment, taking into account the characteristics of each child.

UDL as an innovative methodology ensuring the inclusive competence of the future teacher, which in turn affects the effectiveness of the high-quality training of specialists in the higher education system.

Project purpose: to develop scientific and methodological foundations for the formation of inclusive competencies of future teachers through the technologies of universal design of education (UDL) and to study its effectiveness in order to provide access to quality education for everyone, taking into account the diversity of students.

Project objectives:

1. Theoretical and methodological justification of the formation of inclusive competence of future teachers through the technologies of universal design of learning (UDL);
2. To define the theoretical foundations of the study, define the concepts of «inclusive competence», «universal learning design technology (UDL)», «formation of inclusive competence of future teachers».
3. Studying the world’s best practices for the effective use of Universal Design of Learning (UDL) technology in the training of future teachers.
4. Development of the structural and content model for the formation of inclusive competence of future teachers through the use of the universal design of learning technology (UDL).
5. To develop an elective Universal Design of Learning (UDL) course to test its effectiveness.
6. Diagnostics of the level of inclusive competence of future teachers (stating experiment).
7. Formation of inclusive competence of future teachers and monitoring of qualitative changes.
8. Development of the universal learning design technology (UDL) training manual based on the results of the study.
9. Discussion and publication of research results in domestic and foreign scientific circles.

Research group composition:

1) Umirbekova Akerke – PhD, associate professor, project leader — ORCID https://orcid.org/0000-0001-7964-7322  Scopus ID 57222128429

2) Butabayeva, Laura A. – PhD, associate professor, chief researcher, ORCID  https://orcid.org/0000-0002-3758-8624  Scopus ID 57935087300

3)  Uaidullakyzy, Elmira — PhD, associate professor, chief researcher, ORCID  https://orcid.org/0000-0002-5613-4871 Scopus ID 57349535200

4) Shalabayeva, Laura I. PhD, associate professor, chief researcher, ORCID  https://orcid.org/0000-0003-2231-7888  Scopus ID 57190161451

Results // Expected results (depends on the project implementation period)

1. Preparation of the theoretical and methodological justification for developing the inclusive competence of future teachers through the technologies of universal design of learning (UDL);
2. At least 2 articles in journals, recommended by Committee for Quality Assurance in the field of education of the Ministry of Science and Higher Education of the Republic of Kazakhstan (CQAEMSHERK) or in foreign peer-reviewed journals.
3. Preparation of the model for developing the inclusive competence of future teachers through the use of universal design of learning technology (UDL);
4. Preparation of the elective course on Universal Design of Learning Technology (UDL);
5. The results of scientific research in accordance with the requirements of the competitive documentation: In a peer-reviewed scientific editions, included in the Web of Science database, indexed by the Social Science Citation Index or Arts and Humanities Citation Index and (or) in the Scopus CiteScore database, publication of 1 scientific article of at least 35 ( thirty-five) percentile;
6. Preparation of the training manual for Universal Design Learning Technology (UDL).

Results obtained in 2023:

— The theoretical and methodological foundations for the formation of inclusive competence of future teachers using the technology of universal design of education (UDL) were determined. In the course of it, the concepts of «inclusive competence», «universal design technology of education (UDL)», «formation of inclusive competence of future teachers» were defined and clarified. A study of the best world practices for the effective use of the technology of universal design of education (UDL) in the training of future teachers was conducted. A certificate of an online course on the CAST platform for mastering world experience was received with methods for the effective use of the Universal Design of Learning (UDL) technology, which is necessary.

— 1 article was published in the journal recommended by the Committee for Control of Education and Science of the Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan, 1 article was published in a domestic journal.

Results obtained in 2024:

— The article publishes the result of the development of a structural and substantive model for the formation of inclusive competence of future teachers using the technology of universal design of education (UDL).

— 1 article was published in a journal recommended by the Committee for Control of Education and Science of the Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan, 3 articles were published at international scientific conferences.[:kk] Жоба орындалу мерзімі: 2023-2025

Жоба өзектілігі: Қазақ қоғамының әлем кеңістігіне кірігуінің дербес деңгейіне бағдарланған тетіктердің жағдайына сәйкес педагогикалық білім беруді модернизациялау, педагог мәртебесін қамтамасыз етуде, жағымды және қауіпсіз білім беру ортасын құру, қазіргі заманғы білім беруді, белгілі бір әлемдік брендті дамытудың парадигмасы ретінде ерекше білім беру қажеттіліктері мен жеке мүмкіндіктерінің әртүрлілігін ескере отырып, баршаға сапалы білімді қолжетімді болуын қамтамасыз ететін инклюзивті білім беруді қарастыруға болады.

Барлық балалардың ерекшеліктері мен мүмкіндіктеріне, денсаулығының шектеулеріне қарамастан сапалы білім алу мүмкіндігі ҚР «Білім туралы Заңының» 3-бап 1-тармағында бекітілген. Осы заңның 1- бабының 21-7 тармақшасында білім беруді ерекше білім беру қажеттіліктері мен жеке-дара мүмкіндіктерін ескере отырып, барлық білім алушылар үшін білім алуға тең қолжетімділікті қамтамасыз ететін процесс ретінде көрсеткен. Инклюзивті білім беру жағдайында ерекше білім беру қажеттілігі бар балалардың ерекшеліктерін ескере отырып сапалы білім беруді жүзеге асыратын педагогтерді дайындауға ерекше назар аудару керек. Педагогикалық теория мен практиканы дамытудың қазіргі кезеңінде білім алушылардың әртүрлілігін, ерекше қажеттіліктерін ескере отырып, қоғамға кеңінен әлеуметтендіру үшін болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі өзекті болып табылады.

Ұсынылған жоба әлеуметтік – педагогикалық міндеттің бірі болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастыруда оқытудың әмбебап дизайн технологиясын (UDL) қолдану, болашақ педагог даярлығына қойылған талаптарды қанағаттандыруға бағытталған. UDL технологиясын игерген педагог жалпы білім беру мекемесінің басты міндеті әрбаланың ерекшеліктерін ескеретін қолайлы, жағымды білім беру ортасын құруда шешуші фактор бола алады. UDL инновациялық әдістеме ретінде болашақ педагог инклюзивті құзыреттілігін қамтамасыз етеді, ол өз кезегінде жоғары білім беру жүйесінің сапалы маман даярлығының тиімділігін арттыруға әсер етеді.

Жоба мақсаты: Болашақ педагогтердің білім алушылардың әртүрлігін ескере отырып сапалы білімге қолжетімділікті қамтамасыз ететін инклюзивті құзыреттіліктерін оқытудың әмбебап дизайны технологиясы (UDL) арқылы қалыптастырудың ғылыми және әдістемелік негіздерін әзірлеу және оның тиімділігін зерттеу.

Жоба міндеттері:

1. Оқытудың әмбебап дизайны технологиясы (UDL) арқылы болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастырудың теориялық-әдіснамалық негіздеу;
2. Зерттеудің теориялық негіздерін анықтау, «инклюзивті құзыреттілік», «оқытудың әмбебап дизайны технологиясы (UDL)», «болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастыру» ұғымдарын анықтау.
3. Болашақ педагогтерді даярлауда оқытудың әмбебап дизайны технологиясын (UDL) тиімді пайдаланудың әлемдік үздік тәжиребелерін зерттеу.
4. Оқытудың әмбебап дизайны технологиясын (UDL) қолдану арқылы болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастырудың құрылымдық-мазмұндық моделін әзірлеу.
5. Оқытудың әмбебап дизайны технологиясы (UDL) элективті курсын әзірлеу, апробациялау және тиімділігін тексеру.
6. Болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілік деңгейін диагностикалау (анықтаушы эксперимент).
7. Болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастыру және сапалық өзгерістерін бақылау.
8. Зерттеу нәтижесі бойынша оқытудың әмбебап дизайны технологиясы (UDL) оқу құралын әзірлеу.
9. Зерттеу нәтижелерін отандық және шетелдік ғылыми ортада талқылау және жариялау.

Зерттеу тобының құрамы:

1) Умирбекова Акерке Нурланбековна — PhD, қауымдастырылған профессор м.а., жоба жетекшісі —  ORCID https://orcid.org/0000-0001-7964-7322  Scopus ID 57222128429

2) Бутабаева Лаура Аскаровна — PhD, қауымдастырылған профессор, бас ғылыми қызметкер, ORCID  https://orcid.org/0000-0002-3758-8624  Scopus ID 57935087300

3) Уайдуллақызы Эльмира — PhD, қауымдастырылған профессор, бас ғылыми қызметкер, ORCID  https://orcid.org/0000-0002-5613-4871 Scopus ID 57349535200

4) Шалабаева Лаура Исмаилбековна — PhD, қауымдастырылған профессор, бас ғылыми қызметкер, ORCID  https://orcid.org/0000-0003-2231-7888  Scopus ID 57190161451

Нәтижелер // Күтілетін нәтижелер (жобаны іске асыру кезеңіне байланысты)

1. Оқытудың әмбебап дизайны технологиясы (UDL) арқылы болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастырудың теориялық-әдіснамалық негіздері әзірленеді;
2. ҒЖБССҚК ұсынған рецензияланатын шетелдік және (немесе) отандық басылымда 2 (екі) мақала жарияланады.
3. Оқытудың әмбебап дизайны технологиясын (UDL) қолдану арқылы болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастырудың құрылымдық-мазмұндық моделін әзірленеді;
4. Оқытудың әмбебап дизайны технологиясы (UDL) элективті курсын әзірленеді;
5. Конкурстық құжаттаманың талаптарына сәйкес ғылыми зерттеулердің нәтижелері: Web of Science базасының Social Science Citation Index немесе Arts and Humanities Citation Index индекстелетін және (немесе) Scopus базасындағы CiteScore бойынша 35 (отыз бес)процентильге ие рецензияланатын ғылыми басылымда кемінде 1 (бір) мақала жарияланады;
6. Инклюзивті білім берудегі оқытудың әмбебап дизайны технологиясы (UDL) оқу құралын әзірленеді.  

2023 жылы алынған нәтижелер:

— Оқытудың әмбебап дизайны технологиясы (UDL) арқылы болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастырудың теориялық-әдіснамалық негіздері анықталды. Оның барысында «инклюзивті құзыреттілік», «оқытудың әмбебап дизайны технологиясы (UDL)», «болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастыру» ұғымдары анықталып және нақтыланды. Болашақ педагогтерді даярлауда оқытудың әмбебап дизайны технологиясын (UDL) тиімді пайдаланудың әлемдік үздік тәжиребелерін зерттеу жүргізілді. Әлемдік тәжірибені игеру бойынша CAST платформасында онлайн курстан қажетті оқытудың әмбебап дизайны технологиясын (UDL) тиімді пайдаланудың жолдарымен таныстық.

—   БҒССҚК ұсынған отандық журналдарға 1 мақала жарияланды, отандық журналда 1 мақала жарияланды.

 2024 жылы алынған нәтижелер:

—  Оқытудың әмбебап дизайны технологиясын (UDL) қолдану арқылы болашақ педагогтердің инклюзивті құзыреттілігін қалыптастырудың құрылымдық-мазмұндық моделін әзірленді нәтижесі мақала барысында жарық көрді.

—   БҒССҚК ұсынған отандық журналдарға 1 мақала жарияланды, халықаралық ғылыми конференцияларда 3 мақала жарияланды.[:]